چکیده
پیدایش آدمی بر روی کره خاکی همواره همراه با پیوستگی و همبستگی جدایی ناشدنی ارزشها و هنجارها است . لزوماً چنین ارزشها و هنجارهایی تعیین کننده هویت و وجود انسانی با ویژگیهایی است که آدمی بدان پایبند بوده و به مسیر تعالی و کمال خویشتن ادامه می دهد. لزوماً بنا به حکمت و بینش توحیدی حاکم بر معارف الهی  دین الهی و شرایع الهی مسیح، اسلام و… همواره دارنده حقایقی اند.
اسلام به عنوان کامل ترین دین برنامه زندگی به انسان داده که بتواند به سهولت مراتب کمال و سعادت خود را طی نماید. تعلیم  وتربیت از جمله حوزه های کمال انسان است که توجه بدان نتایج ثمر بخشی را در حوزه رفتار آدمی به دنبال دارد که این حوزه شامل مواردی چون مراحل، اهداف، روشها و مواردی از این قبیل می باشد. 

یکی ازویژگی های موضوع تربیت یا انسان مراحل زندگی وی است که به دوران نطفگی، کودکی، نوجوانی، بلوغ و پیری تقسیم می شود. هدف تحقیق حاضر بررسی فلسفه دوران حساس زندگی یا همان کودکی و نوجوانی است. نتایج تحقیق نشان دهنده آن است که وجود کودک و  نوجوان هستی در زمینه بروز توانایی های ویژه حاصلخیز می باشد و شخصیت و هویت کودک و نوجوان از دیدگاه اسلام بدون توجه به ویژگیهایی چون رنگ، نژادو… ارزش ذاتی دارد. در حوزه ارزش شناسی نیز محبت به عنوان مفهومی اساسی و مهم شکل دهنده روابط والدین و فرزند است که این ارتباط نیز اگر سازنده باشد ارتباط  ثمر بخش در ارتباط  با خداوند را به دنبال دارد. بنابراین ارتباط سه گانه والدین وفرزند و خداوند بر پایه محبت و عواطف شکل می گیرد و به میزان کاستی این خمیر مایه دین اسلام رو شخصیت آدمی به کاستی می گراید. آداب  و رسوم آشنایی با دین و پیاده کردن آن در زمینه تربیتی و  مسایل جنسی نیز از جمله مواردی است که قاعده و دستورالعمل مشخصی در تعلیمات اسلامی دارد.

کلید واژگان: کودکی، نوجوانی، ارزش شناسی، هستی شناسی، تعلیم و تربیت

حیدر اسماعیل‌پور
دکتری فلسفه و تربیت اسلامی – عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور